Havana presentatie City One Minuts
Posted by anne in Uncategorized on augustus 20th, 2009
Bijna twee weken geleden vond in Lasa ( laboratorio artistico de sanagustin) de eerste screening plaats van de city one minutes van Havana. Natuurlijk waren alle makers aanwezig. Vele bezoekers ook uit San Augustin. Ik was verrast over de reacties. Het materiaal was mij natuurlijk zeer bekend en ik had mijn vaste momenten dat er een glimlach of zelfs een luide lach zich aandiende. Dat gebeurde niet. Iedereen bleef ademloos kijken. Achteraf denk ik in volle verbazing naar zich zelf ( het kijken). Er waren vele gefilmde momenten die dicht bij de mensen stonden. En die spanning was voelbaar. Bij momenten was het een kijkje in hun eigen persoonlijke leven. De premiere van de film zal plaatsvinden tijdens de Nederlandse Culturele week in Havana van 13 tot 18 oktober.
Bijna
Bijna al de een minuten zitten in mijn laptop. Het is geweldig materiaal en ik heb besloten om zaterdag alles te laten zien en op mijn thuis basis de selectie te gaan maken.
Hieronder straat beelden uit Havana City.
Zondag 2 augustus
Zondag 2 augustus
Afgelopen twee dagen ben ik op Soroa geweest. Het is een idyllisch plaatsje in de Pinar del Rio. In Amsterdam had ik een plaatje van een waterval gezien in de Cuba reisgids en ik besloot om daar voor 5 dagen te boeken. Soroa ligt ongeveer 80 kilometer ten noorden van Havana. Het werd me hier in Havana al snel duidelijk dat 5 dagen wel erg lang was. Ik bracht het terug naar 3. Afgelopen vrijdag vertrokken en vandaag besloot ik om naar mijn casa in Havana terug te keren. Twee nachten is genoeg. De dag van aankomst heb ik vooral slapend doorgebracht. Gisteren heb ik alles gedaan wat de reisgids me beloofde. Eerst een bezoek gebracht aan een tuin met wel 700 verschillende soorten orchideeën volgens de reisgids. Zoveel zag ik niet maar de tuin was koel en mooi aangelegd. Vervolgens een grote wandeling gemaakt met een stijging van 380 meter en genoten van een geweldig uitzicht over het dal en af en toe grote roofvogels op grijpafstand. Geluncht met Stefan en Astrid onder het genot van een swingend salsa trio. Stefan en Astrid ontmoette ik op mijn wandeling naar boven. Astrid is Nederlands en Stefan Surinaams en ik merkte tot mijn verbazing wat een waterval er los kwam toen ik in mijn moederstaal mijn ervaringen en observaties van hier kon vertellen. Het was weekend en ook in Cuba vakantie dus het werd daarna een verrassende Cubaanse lunch met live Salsa muziek. De muziek kanten leken zo te zijn weggelopen uit Buena Vista Social Club. Na een korte siësta zijn we ons drieën naar de waterval gelopen. Uiteindelijk was dat voor mij de eerste reden om hier te zijn. De laatste keer dat ik onder een waterval heb gestaan was tijdens een bus reis van Tel -Avi en Cairo. Ergens in die immense vlakte wist de reisleider ons toen te trakteren op een verpletterende douche. Nooit ben ik die enorme natuurkracht om me heen vergeten en ook nu weer.
Vanochtend toen ik wakker werd en geconfronteerd werd met die enorme harde overstemde muziek uit de boxen bij het zwembad besloot ik dat het mooi genoeg geweest was en te vertrekken. Mijn Havana onderbreking zat erop. Vol tevredenheid. Ik had eerlijk gezegd een rustig oord verwacht maar vanaf 10.00 tot 18.00 is het zwembad opengesteld voor de Cubanen. En dat betekent, zeer veel geluid als ik het netjes zeg. Ik hou van muziek maar als de bassen het niet meer aan kunnen haak ik af. Daar hebben de Cubanen die daar waren geen last van. Het is feesten. Ik had een gesprekje vandaag met de receptioniste en zij vertelde dat the sinds twee maanden mogelijk is voor Cubanen om overdag van het zwembad gebruikte maken. Kosten 7 CUC. Met lunch en een drankje 10 CUC. Gebruik van het hotel is 20 CUC inclusief ontbijt. ( toerist 49 CUC). Het is experiment om de klap van het teruglopend toerisme op te vangen. De hoop is dat het hotel zo het hele jaar kan open blijven. Ze was er erg blij mee. Ze zei met een stralende lach:” Wie had dat 5 jaar geleden kunnen bedenken. Cubanen in dit hotel. Langzaam gaat de verandering maar hij komt”. Ja dat stemde mij ook blij. Soroa hotel voor de Cubanen met af een toe een verdwaalde toerist die het heerlijk vindt om tussen deze blijheid te zitten.
Dinsdag 28 juli
Vandaag ben ik met mijn computer en camera naar La Pointe El Lisa gegaan. Het duurde wat lang voordat een shared taxi me mee wilde nemen. Ik dacht aan Geraldine wapperende hand als ze een taxi wil strikken en dat werkt . helaas een overtuigende stop liet op zich wachten. Ik werd als buitenlandse gekeurd en alleen mee genomen voor 10 CUC. Mijn wachten werd uiteindelijk beloond, voor 1 CUC was ik terplekke. Yiama en Geraldine zitten sinds gisteren zo’n beetje onafgebroken achter de computer om te editten. Het gaat goed alles ligt op schema. De kunstenaars van lasa hebben gisteren een gedeelte van hun films gebracht en nu is hier Eshter Suarey Llanes. Zij heeft materiaal geschoten op ISA. Een voormalige golfterrein van voor de revulutie. Ik heb hierover in het begin van mijn verblijf al geschreven en ook enkele foto’s geplaatst. Eshter is zelf een architecte. In mei is ze afgestudeerd en haar ontwerp voor een appartementen complex van 4 verdiepingen in Miramar de buisness wijk van Havana gaat uitgevoerd worden. En zij vindt ISA echt een voorbeeld van Cubaanse architectuur. Voor mij heel bijzonder het doet me denken aan de antroposofische bouwstijl en in mijn idee niet te rijmen met de gedachten gang van de revolutie. Nu dat blijkt ook zo. De architect Riccardo Porro lag in hevige strijd met Fidel die het niet revolutionair genoeg vond. Het hele terrein bestaat uit 5 verschillende afdelingen waarin Riccardo Porro op de fine arts helemaal zijn idee heft kunnen uitvoeren. Daarna is hij naar Italië vertrokken want gay people waren niet welkom in het nieuwe Cuba van toen. De andere twee architecten Gotardi ( die nog steeds hier woont) en Garati hebben het hele werk verder afgemaakt. Grappig zij heeft nog nooit van de Antroposofische bouwstijl gehoord. Heeft jaren lang architectuur gestudeerd bijna zonder boeken. Haar enige voorbeeld is ISA. Dat is de plek waar ze naar toe gaat voor inspiratie. Bij mijn volgend bezoek zal ik literatuur voor haar mee nemen. Internet is voor haar verboden gebeid. Heeft ze volgens de regering niet nodig voor haar werk.
Vlaggen dag 25 juli
Vlaggen dag 25 juli
Vanochtend was het dan zover. Ik was er ruim op tijd aanwezig op de locatie Tribuna Antimperialista. Dat heb ik afgelopen jaren wel geleerd in spannende situaties. Ik zorg dat ik er op tijd ben en dat ik zo veel mogelijk de situatie kan verkennen en vooral dat we aan elkaar gewend raken. Bijna alsof ik bij hen hoor voordat ene moment. Om half negen zou de ceremonie beginnen en ik was er ruim voor achten. Er was nog niemand behalve de gebruikelijke politie agenten die als een schild rondom de Amerikaanse ambassade staan. Wie moet er nu tegen wie beschermt worden. Het doet me onwillekeurig denken aan wat een Iranese vriend me vertelde. Voormalig vise premier Cheny (?)schijnt zijn eigen kantoren in Teheran te hebben en ach op een ander kantoor verklaren ze elkaar de oorlog. Natuurlijk hadden ze hier na een kleine 10 minuten door dat ik echt niet bij de ploeg hoorde. Ik probeerde de tijd nog wat te rekken door mijn “waarom gevraag” en met mijn film permissie te zwaaien. Ik wist dat het niet zou helpen maar intussen draaide de camera. Uiteindelijk kwam het erop neer dat ik me niet op het groen geverfd beton mocht begeven daar begint het een nationaal monument te zijn. Het was een indrukwekkend gebeurtenis al die vlaggen en al die jonge jongens die maar bleven toestromen om te helpen. Het werk was zo verdeeld dat ieder de verantwoording kreeg voor drie vlaggen. Ze werkten in groepjes van drie en schoten elkaar steeds te hulp. Geen enkele vlag mag de grond raken. Met de zwarte vlaggen werd iets slordiger om gesprongen. Het blijft een vlag maar het is niet de vlag want de vlag is je land wed me verteld! In de avond was ik nieuwsgierig of er melding van de vlaggen wisseling werd gemaakt. Helemaal niets. Raul de broer van Fidel Castro die het roer nu heeft overgenomen zou de volgende dag in Holguin een toespraak houden. In Havana is het gevierd met twee concerten op de Tribuna Antimperialista. En zoals bij ons met koninginnen dag en op 4 en 5 mei enkele huizen vlagden en natuurlijk alle staats gebouwen. In een Panederia/doulceria zag ik een speciale doos met gebak voor die dag. Ik ben wel gevoelig voor rituelen dus Oscar opgebeld en met hem en zijn familie hebben we van de taart genoten.
Hier onder stills uit de video die ik gemaakt heb en de laatste vier zijn foto’s van de 26 st. De dag dat 50 jaar revolutie gevierd werd. Vanochtend (27) was ik weer terplekke om de wisseling weer vast te leggen. Helaas foute informatie morgen vroeg. Vandaag is het nog een vrije dag. Maar een aantal jonge werkers die daar de wacht houden herkende me en gaven me een hand. Eentje vertelde dat hij volgende week uit dienst kwam en hij daarna naar de universiteit ging om Furtologie te studeren. Ik weet niet of ik het goed begrepen heb mijn Spaans is nog altijd beneden de maat. Maar als het zo is lijkt me bijna een strategische manier om de uitzicht loze situatie voor vele jongeren hier te ontvluchten en te verleggen naar de verre verre toekomst. Gisteren een lerares Engels gesproken, een jong meisje. Haar werk is nu babysitten en op mijn vraag:” waarom ze geen les gaf “,wilde ze eerst geen antwoord geven. Na mijn aandringen: de condities en de inkomsten zijn zo slecht dat ze meer verdiend als babysit! “Er is hier geen toekomst voor mij”, zei ze. De revolutie is van haar grootouders het is niet meer haar revolutie!
De foto’s zijn o.a. stills uit de video.
Vrijdag 24 juli
Vrijdag 24 juli
Gisteren belde ik met Oscar met de vraag of alles in orde was voor de opnamen maandag ochtend van zijn moeder en schoonmoeder in een tai chi groep. Het lijkt me een goed plan voor een een minuut film. Alles was geregeld en ze waren er zelfs al helemaal op voorbereid. Op zijn vraag of hij nog iets kon doen voor mij, wist ik het wel, als hij uit zou kunnen vinden wanneer de vlaggen verandert zouden worden zou ik hem nooit meer vergeten. Oké dat dacht hij wel te kunnen en we maakten een afspraak voor een tochtje op de brommer voor vandaag. En ook wilde hij mij vertellen waarom de vlaggen zwart waren want op mijn blog had hij dat niet gelezen. Nu hij had een punt, ik wist het niet…. En ja hoor vanochtend stond hij om 11.00 voor de deur met zo’n mooie rode brommer uit de jaren 90. Na een aangenaam rit door de stad in de open air streken we neer op het terras van Hotel National. Een van de duurste of misschien wel het duurste hotel van de stad, weer in ere hersteld toen De Cubaanse regering besloot dat er via het toerisme geld verdient moest worden. En dan het verhaal van die vlaggen. Zwart met een ster als een eerbetoon aan de ongeveer 3000 Cubanen die gestorven zijn door Amerikaanse terroristische acties op Cuba. Tegelijkertijd blokkeren die vlaggen de nieuws banner op de Amerikaanse ambassade waarin veelvuldig wordt gezegd dat Cuba terroristisch is en onderdrukkend. Morgenvroeg om 8.30 worden de vlaggen gewisseld. Ik ben om 8.00 uur paraat en zal Oscar nooit vergeten.
Deze foto’s nam ik vanmorgen om 7.30 op weg naar de ambassade. En de laatste natuurlijk is Oscar.
Donderdag 23-07
Donderdag 23-07.
Gisterenavond vond Petronila dat ik de veranda maar eens moest filmen en fotograferen. Ze is er torst op en terecht. Het is tevens de uitloop van de kamer die ik hier huur. S‘ochtends vroeg worden er twee prachtige groen en gele parkietjes neer gezet die volgens haar de muggen opeten. Helaas is ze zo bang voor inbrekers dat de vogeltjes in de avonds naar de keuken verdwijnen. Met gevolg dat ik soms midden in de nacht wakker wordt gemaakt door een bataljon muggen die de aanval gemeenschappelijk hebben ingezet. Het huis wordt geregeerd door Petronila (72) en Rosabel (49). Moeder en dochter. Petronila woont hier permanent en Rosa komt dagelijks langs en zorgt voor de financiën en de huishoudelijke karweien. Net als nu, er wordt druk geschuurd en geverfd en dat zou te maken kunnen hebben met het feit dat ik gisteren de huur vooruit betaald heb. Het huis wordt klaar gemaakt voor de gasten die hopelijk in het winterseizoen komen. Ik heb het hier erg naar mijn zin. Petronella zorgt echt voor me. Ze laat me duidelijk merken dat ze het fijn vindt dat ik er ben. Helaas is mijn Spaans beneden alle pijl maar toch heeft ze me al duidelijk kunnen maken dat Rosa een vader heeft en maar niet haar man is. Dit naar aanleiding van een foto die hier in huis hangt. Twee mannen in gezelschap van Fidel Castro. Le padre de Rosa. Ze is daarna nog getrouwd en haar man is 5 jaar geleden gestorven. Met hem heeft ze drie kinderen gehad. Twee dochters zijn getrouwd en wonen in Amerika en haar zoontje is op dertienjarige leeftijd door een auto ongeluk om het leven gekomen. Het leven is tragisch vertelde ze me. Haar gezicht toonde een moment van diepe pijn die snel weer oplost in de glimlach die ze gedurende de hele dag op haar gezicht placht te hebben. Gisteren avond liet ze me twee foto’s zien al werkend op een Haciënda el Tabacco. De foto’s zijn uit 1967. De revolutie was in toen volle gang. De man van Rosa loopt hier om de andere dag binnen hij is in militaire dienst en heeft 24 uurs dienst. Wat me opvalt dat de hele dag de TV aanstaat in de slaapkamer van Petronila en dat iedereen daar ook automatisch naar toe gaat en in de schommel stoel gat zitten en als die bezet is gezellig op bed gaat liggen. Of dat komt dat ik er ben en ze me veel ruimte willen laten of dat het bewegend beeld gewoon net als overal alles naar zich toe probeert te trekken. Want dat de TV altijd aan staat is zonneklaar. Vanaf a.s. zaterdag staat alles hier 3 dagen lang in het teken van de viering van 50 jaar revolutie. Zondag is het hoogte punt. Vanaf het moment dat ik hiervan wist ben ik erop uit om de verandering van de vlaggen vast te leggen. Voor de 26st worden de zwarte vlaggen voor de Amerikaanse ambassade vervangen door rode vlaggen. Zaterdag 25 juli vanaf 9.00 uur zijn Geraldine en ik op de plek paraat en kan ik ze triomfantelijk mijn toestemming om in de openbare ruimte te filmen laten zien. Het gaat er nu om dat we het niet missen. Dinsdag a.s. hierover meer.
Maandag 20 juli
Maandag 20 juli
Ik ben nu 8 dagen hier en ik heb de strijd tegen de warmte opgegeven. De eerste dagen liep ik rond alsof ik in Amsterdam was. De dagen daarop had ik ‘middags behoefte aan een lange siësta en vandaag heb ik besloten om het rustig aan te doen. Dat wil zeggen, ik blijf in mijn huis met een heerlijke veranda en ga pas om 15.30 aan het werk buiten. Vanochtend ben ik naar de ambassade gelopen en heb daar mijn blog en email bijgewerkt. Ik ben daar elke ochtend welkom tussen 8.00 en 9.00 uur . Daarna worden de computers over genomen door het Cubaanse verzet. Via de internet verbinding van de ambassade voeren ze actie en staan ze bv. in contact met Ammesty. Vanochtend zag ik ze voor het eerst en ik was verrast, mensen van mijn leeftijd. Mijn jongere vrienden hier hadden er al een opmerking over gemaakt. Verzet is eenvoudig te zeggen als je daarvoor internet verbinding krijgt op een ambassade maar nee dus, doorgroefde koppen met een vastberaden blik mijn stoel innemend achter de computer. Gisterenmiddag na het filmen van Coppelia (een gigantische ijssalon in de vorm van een spin, al van voor de revolutie) een gesprek gehad met Yaima. Yaime studeert op de filmschool in Havana. In September gaat ze voor een jaar met haar vriend die uit Peru komt naar Lima om daar 3D animatie te studeren en te trouwen. Dat scheelt namelijk heel wat geld. Hier met een buitenlander trouwen dat kost al gauw 600 CUC.( 520 euro) In Peru iets van 40 euro en dan is het goedkoper om alles via de Cubaanse ambassade in Peru te regelen. Ze is links en de Amerikaanse manier van leven is geen oplossing en wil ze niet. Ze begrijpt echter ook niet waarom er zo’n lethargie is als er een nieuwe wet wordt afgekondigd die mensen in hun portemonnee gaan voelen. Ook denkt ze niet dat Fidel Castro ooit zijn verkeerde beslissingen kan toegeven. Beslissingen worden ook nooit uitgelegd. Zoals de onlangs genomen beslissing dat er alleen nog maar taxi mogen rijden die in bezit zijn van de chauffeur. Dat betekent de helft minder taxi’s op de weg met het gevolg dat we gisteren een half uur in de brandende zon stonden samen met nog 20 anderen. Het gevolg van deze nieuwe wet is dat de eigenaar van de auto dus geen kleine snabbel kan hebben. Hij kan zelf rijden maar kan geen commissie meer opstrijken van het verhuren van zijn auto. En er is controle, nadat half uur wachten werden we ook nog eens aangehouden. Controle van de documenten. Na 10 minuten weer in de brandende zon gestaan te hebben konden we eindelijk richting 23st straat. Er rijden redelijk veel echte taxi’s voorde duidelijkheid dat zijn taxi’s waar maar een persoon in zit en meestal zijn het auto’s van na de jaren 80. De gedeelde taxi’s zijn van die geweldige grote Amerikaanse monsters. Voor mij een verschil van 3,5 euro dat is veel als ik minstens twee maal per dag een taxi moet nemen. De bus kost trouwens bijna niets 2 Peso’s of zo. In deze extreme hitte en door deze nieuwe maatregel zit hij zo afgeladen vol dat het echt niet te doen is. De Cubanen hoor je erover klagen maar dat is het. In deze hitte wordt trouwens elke vorm van actie bijna te veel. En de meeste Cubanen kunnen zich al geen van permitteren. Op dit moment wordt er in de hele stad via posters en spandoeken de viering van de 50 jarige revolutie op 26 juli aangekondigd. Slogans als: Onze kracht bundelen wij samen in deze economische crisis. 50 jaar revolutie Contra las Etas Uni .
Het gemiddelde maandinkomen is hier ongeveer 25 CUC dat is ongeveer 22 euro. De inwoners hier betalen trouwens in Peso’s. 1 CUC is 24 peso’s . Je hebt winkels waar alleen in Peso’s betaald kan worden. In die winkels is bijna niets. Veel is uitverkocht en zeer gelimiteerd. Er is weinig eten behalve aardappels, koffie, wit brood,varkens vlees en nu fruit. Groente, fruit en rundvlees is een luxe en niet te betalen voor de doorsnee Cubaan. Vele mensen leven hier op de armoede grens en zeker op het platteland. Er is wel een bonnen systeem waardoor mensen meestal tot de helft van de maand van de basis behoefte zijn voorzien. Daarna moeten ze zelf zorgen. De gezondheidszorg en de scholen zijn gratis voor iedereen. En ook is het huis waar je woont je eigendom. Geen huur wel het onderhoud. Huis gaat over van ouders op kinderen of de mensen die verzorging nodig hebben en iemand in huis nemen die dan later het huis krijgt. Je kunt nooit een huis kopen wel ruilen. Er is geen land in Latijns Amerika waar scholing en gezondheidszorg zo goed geregeld zijn en waar iedereen kan lezen en schrijven. Maar ja wat doe je met al die intelligentie als de stroom van informatie geblokkeerd wordt en men niet de vrijheid heeft om te discussiëren over de regering en de gevolgen daarvan voor het land. Men wordt creatief in het overleven zoals een voormalige ingenieur nu taxi chauffeur mij vertelde. De voornaamste bron van inkomsten voor Cuba is het toerisme.
Zaterdag 19 juli
Zaterdag 19 juli
Gisteren avond was er een bijeenkomst georganiseerd in het laboratorium van de kunst in San Agustin in Lasa. Het centrum bestaat sinds twee jaar en was afgelopen mei onderdeel van de biënnale in Havana. Het is wat je noemt community art, social art. Als kunstenaar kun je een project in dienen. Een voorwaarde is dat de bewoners van San Agustin er op een of andere manier bij betrokken worden. Hoe dat is aan de kunstenaar. Het is opgericht door het duo Candelario( beeldend kunstenaar) en Aurelie Sampeur(curator). Zij wonen daar ook en zijn zo gezegd dag en nacht betrokken. Voor mij was het de laatste stap in het voorbereidingsproces om te gaan filmen. Bovendien was het Geraldine gelukt om mijn werk visum te krijgen. Dus officieel kan me nu weinig meer gebeuren. Maar ik moet natuurlijk uit blijven kijken bij de vlaggen ( zie afgelopen dinsdag). Oscar Antun, curator van de Nederlandse/Vlaamse kunst in het Museo National Bellas Artes was er ook samen met zijn vrouw die filosofie doceert aan de Universiteit van Habana en natuurlijk mijn vaste maatjes: Gerladine Orta, Daniel Massip, Adrian Hartill, Yaima Bacallao. Het was en is nog steeds een geweldig gevoel om al deze mensen die elkaar ook niet kennen bij elkaar te brengen en vervolgens te zien hoe geïnspireerd iedereen raakt. Ik heb ze de compilatie van Cairo laten zien en vervolgens een korte inleiding gehouden al vorens de complicatie van Bagdad te laten zien. Er was een oorlogs verslaggever die de laatste oorlog nog had verslagen toen het Cubaanse leger in Angolo vocht. Hij vond het maar niks dat er niet een maal een pistool in Bagdad city te zien was. Iedereen was zeer geinspireerd en er waren vele enthousiastelingen die graag mee deden met de een minuut voor Habana. Volgende ontmoeting als alles volgens plan verloopt 8-08-09 zelfde plaats.