Archive for april, 2009

30 april

Vanochtend tijdens het ontbijt uitgelegd welke traditionele feestdag er bij ons gevierd wordt. Koninginnen dag. Het is een soort  variant van Sham el Nessin.  Wat in mijn beleving over een komt is de behoefte van mensen om op een andere manier bij elkaar te zijn. Zie mijn bericht hierover op 20 April. We hebben de winkel van Hayem’s vader bezocht en zijn daarna met de toek toek naar een hartsvriendin van Hayam gebracht. Faten  belde vanochtend al op om Hayam uit te nodigen. Haar moeder die we gisteren tegen kwamen had haar dochter over Hayam’s  bezoek  op de hoogte had gebracht.  Ze vertelde  telefonisch al over een bloemen tuin die ze had en dat we erg welkom waren.  De rit in  de toetoek was als een kamelen  rit maar dan wel eentje die mee en dan erg uit balans was. Eerst e gedeelte van de rit voer langs een getapte aftakking van de Nijl. Links huizen en dieren en rechts landjes en vooral  de goudgele tarwe die opgebonden werd. Ik moest denken aan mijn ouders die vertelden dat ze vroeger met de hand het koren moesten  maaien en binden, Ik kon me daar geen voorstelling van maken maar het gebeurde hier voor mijn ogen. Nog afgezien van dit vooral heb ik af en toe toch het gevoel alsof ik terug loop in mijn eigen tijd. Ook net als hayam ben ik mijn dorp ontvlucht en heb eigenlijk verder contact met mijn toenmalige vriendinnen gemeden. Hayam zei het gisteren wel mooi, Ik voelde me anders en het lijkt wel of dat dan niet mag bestaan of dat zich in het geheim en anoniem moet afspelen. Hier in Sidi Salem is aan die verdeeldheid een einde aan het komen. Met vreugde aan beide kanten.

Woensdag 29 april.
Vandaag had ik op een onverwacht moment  een fel politiek gesprek met een vrouw hier in het dorpje Sidi Salim. Hayam haar familie woont hier. Tegen de avond liepen we aan de  rand van haar dorp. Ze  wilde  mij haar verleden laten zien maar  had dat zelf niet meer betreden de laatste 14 jaar. Ze werd herkend, stevig omarmd alsof er  een verloren dochter thuiskwam.  Het was ontroerend om  te zien hoe blij ze beide waren. En natuurlijk volgde hierop het onverbeterlijke kopje thee. Daar werd ik plotseling stevig aan de tand gevoeld over mijn politieke gedachten ten aanzien van het Palestina conflict. Het was duidelijk Amerika was de grote boosdoener en de angst was groot dat als Egypte zou veranderen Amerika hetzelfde hier zou doen als ze in Irak gedaan hadden. Ik vertelde over een gesprek wat ik een week geleden heb gevoerd met een Israëlische Palestijn die ik in Cairo ontmoeten. Hij wist zeker dat er geen oplossing voor Palestina kwam voordat er een oorlog in de  Arabische landen zou uit breken. Met andere woorden de oorlog zou de oplossing brengen. Syrie had al aangekondigd nooit vrede te zullen hebben met de inneming van Israel van de  Golian Hoogte. Nu deze mevrouw beaamde dat. Haar informatie kwam behalve van de TV ook uit de koran daar schijnt deze Arabische oorlog al lang voorspeld te zijn. Deze oorlog zal zo’n verschuiving te weeg brengen  en daarin zit de  oplossing voor Palestina. De Arabische  landen moeten een vuist maken”.Deze vrouw was onderwijzeres op de  plaatselijk lagere school. Sterk, gedreven en zwanger van haar tweede kind.

Maandag 27 april

De eenminuten zijn klaar. Nog niet allemaal op mijn harddisk maar dat gebeurt zondag. Hopelijk op 5 mei een presentatie voor vrienden hier ergens. Mijn tijdelijke koffer is gepakt. Ik vertrek morgen samen met Hayam in de trein naar Alexandrië. We gaan de familie van Hayaam bezoeken. Zij wonen in een klein dorpje en haar vader is een natuurgeneeskundige! Maar eerlijk gezegd ik ben vooral erg moe! Ik ben toe aan een change zoals ze dat hier plachten te zeggen.

Twee verhalen over vrijheid

Het eerste beeld is van een goede vriendin van mij. Terwijl ik aan het filmen was vroeg ze of ik er bezwaar tegen had dat ze een sissi rookte. De waterpijp dus. Nee op zich heb ik er geen bezwaar tegen alleen de laffe geur komt me zo af en toe wel de neus uit. Ik mocht haar niet filmen. Haar ouders en broer zouden nooit meer iets met haar te maken willen hebben als ze zouden weten dat ze aan de waterpijp zat. En geen herkenbare foto’s op mijn blog! Het was de allereerste keer dat ze zelfstandig en alleen voor haar dit gebruik bestelde a 10 Egyptische pound (1,40 eurocent). Interessant waar je als westerling al niet voor kan dienen een hele boel gevoelens zijn niet meer in te dammen. Nu ik ben eerlijk gezegd ook blij. Het is een pracht mens en een beetje meer “leven” kan geen kwaad volgens mij!

Bijna tegelijkertijd viel mijn blik op een bijna totaal gesluierde vrouw alleen haar prachtig opgemaakte ogen waren zichtbaar. Ze was in gezelschap van een jonge man. Misschien haar jongere broer dacht ik. Door alle gewaden heen maakte ze een oudere indruk dan hij. Toen ik moed had verzameld en mijn camera op hen richtte gingen ze er echt voor zitten en zwaaide naar me. Verrassend mag ik wel zeggen. Toevallig wat heet toevallig kwamen we ze op het plein voor de Mosk El Hoessin weer tegen. Ik had intussen aan mijn vriendin verteld dat ik nieuwsgierig naar ze was. Zij stapte op ze af en begon een gesprek. En wat blijkt. Zij is 26 jaar hij 22 jaar. Ze zijn 5 maanden getrouwd. Ze kenden elkaar niet. Het is een door de ouders gearrangeerd huwelijk. Ook hij had haar alleen maar gesluierd gezien. En was erg bang dat ze niet mooi zou zijn. Nadat hij de gezichtssluier voor het eerst optilde is hij gerust: een prachtvrouw. Ze kwamen alle twee van een bedoeïen stam in Saoedi-Arabie. Zijn familie is strenger als die van haar. Dat betekent dat bij familie bezoek van zijn kant zij altijd een gezichtsluier moet dragen. Haar familie is vrijer daar mag de sluier af. Zij geeft computerles op de basis school en hij zit in het leger. Heel onverwachts keek ze me aan en lichte heel snel haar gezichtsdoekje op. Een prachtig gezicht lachte me toe. Mijn vriendin zei heel verbaasd “zij is echt vrij”. Die indruk kreeg ik ook. Vrijheid is ook een interne aangelegenheid

Soms zit je lekker een kopje thee te drinken en plotseling moet er snel afgerekend worden, tafeltje en stoelen worden met de haast opgeborgen.
Weg terras en welkom politie. Een terrasje is hier snel gemaakt. Stoeltje, tafeltje, waterpijp en ergens een gaskomfoor voor thee en koffie. Illegaal zo als veel. Trouwens bij het vinden van een parkeerplaats wordt er ook nog al eens met ponden geschoven. Mijn aanwezigheid  kan ook nog eens helpen om zonder kleerscheuren op een half illegale plek te kunnen staan. Vindt je dan bij terugkeer toch een schijnbaar onbeduidend klein grijs papiertje op je ruit geplakt dan weet je dat je problemen krijgt bij het verlengen van je rijbewijs. De agent die je net wat extra toegeschoven hebt kan hier niets aan doen, een andere afdeling was langsgekomen.

[Show as slideshow] [View with PicLens]

Woendsdag 22 April
S’ochtends waren Salah en ik al vroeg in de oude binnen stad om te filmen voor een minuut. Het wordt een filmpje over de Al-Mu’izz street. Hij is 4800 meter lang en de meest geconserveerde straat in Cairo. Prachtige bouwkunst. Het is ook een hele schone straat overal  straatvegers die elk peukje waarnemen. Helaas belet dat de doorsnee Cairoees niet om alles op de grond te gooien. Er is ook geen enkele prullenbak. Ik weet niet wat de reden is. In Istanbul zijn die er niet om bandieten  geen kans te geven om er explosief materiaal in te stoppen hier ik weet het niet.  Soms denk ik hier wel eens aan het Ster spotje in Nederland over hou u straat schoon. Dat zou hier geen overbodige luxe zijn. Niet in de hoofdstraten die zijn redelijk tot goed schoon maar zodra je een blik in een zijstraat werpt zwermen de plastic tassen en vuilnishopen je tegemoet. Mensen zijn niet gemotiveerd om maar iets voor de stad te doen als het niet direct met hun eigen stoeptegel te maken heeft. Het land is van Moebarak en er is geen verbinding naar de Egyptenaren zelf. Het is overleven en de rijken worden steeds rijker en de rest ah ja IN SHALLA!
Maar goed terug naar de Al-Mu’izz street vele mannen zagen er op zijn zondags uit. Mooie Djellaba’s ,witte tulbanden en mooi gedrapeerde ruimvallende sjaals . En niet een paar soeffi’s maar erg veel. Het waren vooral oudere mannen.  Hoe zie je nu aan oudere vrouwen dat het een feestdag is?  Op de eerste plaats lopen die al niet zo vaak  in groepjes ontspannen over straat. Zitten  vaak in groepjes een beetje op straat en een beetje verscholen…. en meestal lopen ze gehaasts zoals ik al eerder schreef, vaak met plastic zakken en of een kind op de schouder. Oudere vrouwen zijn meestal ook echt dikker dus  veel wijde stof en aan die stof zal wel te zien zijn dat het feest is. Ik let vaak op de zoom. Als die vies is wil dat vaak zeggen dat die vrouw niet veel keus heeft welke ze aan zal doen. Ik denk ook veel af te kunnen lezen aan de schoenen die ze aan hebben en hoe verzorg die eruit zien. Maar goed, wat blijkt, vandaag is er weer een feestdag en wel van Al Hussein Mouled . Uit heel Egypte zijn de mensen naar Cairo getrokken en bezetten met rieten matten,  gaskomfoors en grote tassen de binnenplekken van huizenblokken. Het woord bezetten klinkt erg illegaal maar voor deze gelegenheid geeft men toestemming. Meestal zijn het weer “bekenden” van vrienden…..
Hayam Abeldel Baky  heeft tussen 2.00 en 3.00 uur  in het ochtendgloren een prachtige film geschoten.  Soeffi’s dansen de Zikr. Het is prachtig gefilmd en een uniek moment kan geen derwisj voorstelling in een theater aan tippen.
Hierbij stills uit de film ZIKR.

[Show as slideshow] [View with PicLens]

Maandag 20 april
Gisteren was het SHAM EL NESSIN. In het Nederlands de Lente dag. Het valt op de eerste maandag na het Koptisch Orthodox paasfeest.Voor zowel de moslims als de christenen is het is een algehele feestdag en vakantie dag. De oorsprong ligt 4500 jaar geleden tijdens de tijd van de farao’s. Het was het een landbouw/boeren feestdag. Het verhaal gaat dat frisse lucht op deze dag een speciaal effect te hebben op de gezondheid schijnt te hebben. En daarom trekken er vele Cairezen vroeg op uit. Boottochtjes op de Nijl en naar de dieren tuin. Salah en ik togen samen met 93.000 anderen naar de Zoo. Voor slechts een Egyptische pond (13,5 euro cent) konden we naar binnen. Wie er nu meer ruimte en frisse lucht had de dieren of wij laat zich makkelijk raden. Maar dat is geen punt voor de bewoners van hier. Privé ruimte is een voor vele ongekende luxe in een stad met 15 miljoen inwoners waar er minstens een miljoen per jaar van bijkomen. Mensen met tassen vol eten verdrongen zich voor de ingang om een kaartje te bemachtigen. Iedereen straalde en was blij. Mensen hier zijn altijd erg vriendelijk en behulpzaam maar nu zag ik ook de blijheid naar elkaar toe. Een groot gezamenlijk feest. Zoals mijn ervaring met de ramadan. Mensen houden van -het vieren- samen. En dat alles wordt zeker ook uitgedrukt in het samen delen en genieten van eten. Gezouten vis, gele bonen en linzen zijn het traditionele recept op Sam El Nessin zij symboliseren het gevoel van hoop en het begin van de lente. Die bonen zijn verschrikkelijk zout. Daarom is wie weet mijn lente stralend en hoopvol begonnen. Het was een geweldige dag samen met Salah.
De binnen stad van Cairo was dan ook zo stil als Amsterdam op een vroege zondag ochtend. Zie foto

[Show as slideshow] [View with PicLens] 12►

Zaterdag 18 /zondag 19 april

Vandaag de hele dag achter mijn laptop gezeten om te monteren.  Om 13.00 uur even naar buiten gevlucht waarin ik in de zon een glaasje gemengd mango/aardbeien sap heb gedronken. Tegen over mij twee prachtige jonge vrouwen aan de waterpijp.  Die sjaaltjes hier laten me niet los. Ik denk dat  ik er een aparte serie over zou kunnen maken. Het is mode, het is hot, frivool en als ik mijn ogen goed de kost geef is het geen garantie voor zedelijk gedrag . Ik zie vele subtiele blikken en aanrakingen die of te wel tot een snelle verloving en vervolgens huwelijk moeten leiden of dat het wachten daarop onmogelijk zal maken. In Nederland heb ik  bij mijn gesjaalde mede zusters nooit zoveel contact gezien met de andere sekse en dan heb ik het vooral over de vrijheid het plezier wat ik hier zie in ontmoetingen.  Gisterenavond met Hayam en Shala naar de Cairo toren geweest  een van de ijkpunten van deze stad met een hoogte van 185 meter. Hayam wil Cairo vanaf deze plek in beeld brengen. Zeer laat in de avond nog naar Fenix geweest het bureau van Tarik had even het idee dat mijn harde schijf gecrasht was. Een half uur afkoeling in de  taxi was kennelijk voldoende om hem weer aan de  praat te krijgen. Ben er blijven werken tot
half twee ( zondag morgen dus) zat tevreden in de taxi weer terug naar mijn hotel. Heb nu mijn eigen filmpjes zo wat klaar.
Mijn hostel ligt in Oud Cairo en dat betekent bv. dat er de hele dag jonge kinderen rond lopen die een pakje tissues proberen te slijten. Toen ik vannacht zo laat door mijn Elwy street liep zaten er twee kinderen  van 5 en 8 jaar oud voor de tv die in het raam staat van het thee huis een of andere film te kijken met nog steeds dat pakje zakdoekjes in hun hand. Ik vond het te gênant  om het vast te leggen en ook te pijnlijk en ik weet zeker dat de omstanders zeer verontwaardigd zouden zijn. Er mag absoluut geen negatief beeld van Egypte naar buiten komen.

[Show as slideshow] [View with PicLens]

Vrijdag 17 april

Gisteren avond nam Salah Hashem ons mee om ons het gedeelte van de stad

El Sasayida Zaineb te laten zien waar hij dertig jaar geleden uit vertrokken is. Sinds die tijd woont hij in Frankrijk.  Met hele perioden nog steeds in Cairo maar nu in een buitenwijk. Hij heeft scenografie gestudeerd nu is hij een schrijver en een schrijft hij film kritiek en onlangs heeft ook de documentaire gemaakt. Looking for Rifaa.

Langzaam lopen we zijn stadsdeel binnen. We lopen op geharde grond met hier en daar een verdwaalde steen. Overal kleine winkeltjes met dezelfde ingrediënten. Waspoeder, haarspeldjes, olie,zout klein snoepgoed en enkele zijn dan bv. nog gespecialiseerd in draad of plastic zakjes

Ondanks de Armani T-shirts en de mobieltjes is het een stap terug in de tijd.. Foto’s en schilderijen zoals je die ziet uit de vorige eeuwen zijn hier nog steeds werkelijkheid. Hele oude mannen in djellaba’s,s zitten buiten op straat, in het theehuis of gewoon ergens te zitten tegen een boom of een tegen geliefd stuk muur. Dit bijna altijd in combinatie met de waterpijp. Het thee huis is verboden terrein voor vrouwen.

Vrouwen meestal in het zwart lopen snel met een onafscheidelijke plastic tasje gevuld met op zijn minst zeker een bos koriander erin. Soms krijg ik het idee dat ze zich daar  op die plek in de straat helemaal niet mogen bevinden.  Wel of niet helemaal gesluierd, hun ogen glimlachen me altijd toe. Een geliefde ontmoetings plek voor de vrouwen is de entree van het huis. Ze zitten daar meestal een beetje verscholen met elkaar te kletsen. Kinderen lopen overal  tussen door, hebben plezier  en komen naar je toe om te vragen : “What is your name”, “Welcome in Egypt “and “I love you”. Gisteren zat ik ergens een beetje verscholen achteraf komt daar een jongetje van zeg 7 of 8 jaar in een bruine djellaba naar me toe geeft me een handje en zegt I love you. Loopt dan snel en blij weg alsof hij iets overwonnen heeft.

Intussen loopt Salah  zo ongeveer te dansen op straat vol van romantiek over zijn geboortegrond. Hij brengt ons langzaam naar het hart van de wijk genaamd Kalat Alkabash. In de achste eeuw was het de hoofdzad van Egypte. De Moskee

Ibn Toulon Mosque.  Het is geinspireerd op het zelfde model als de moskee Samarra in Irak. Het is gebouwd door dezefde architect. Het bijzondere aan deze moskee is dat de trap zich niet in de minaret bevindt maar er zich aan de buitenkant om heen wentelt. Het blijkt dat deze moskee inspiratie bron is geweest  voor verschillende architecten ook in Saoedi Arabie….

Op het pleintje voor de muur van de moskee drinken we vers geperst rietsuiker sap en verteld Salah hoe hij  daar speelde en elkaar klimmend op elkaars schouders de bal weer ophaalde als die aan de andere kant van de muur in de tuin van de moskee terecht  gekomen was.

Deze avond stond ook nog in het teken van het huwelijk. In deze wijk wordt n.l standaard getrouwd op maandag of op donderdagavond. De kans dat we deze avond een huwelijk tegenkomen is echter groter omdat het morgen vrijdag gebedsdag is en voor dus velen een vrije dag, Je hoort het al van verre, hele harde muziek, gekleurde lichtjes die in een slinger over de straat hangen. Salah nadert behoedzaam en tast af of we welkom zijn. Is eenmaal het ja woord geven dan mogen we dat gedeelte van de straat bezoeken en filmen want we wilden hier graag ook een eenminuut maken.

Zodra de vrouwen me zien wordt ik meteen in de kring getrokken en uitgenodigd om mee te dansen. Ik weet dat weigeren geen zin heeft mijn verlegenheid en stijfheid doet ik er  niet toe. Ook niet mijn enigszins gevoel van schaamte dat ik besef dat we op zo’n moment bijna belangrijker zijn als het bruidspaar.  Als ik mijn enigszins gevoel van schaamte met Salah bespreek legt  hij me uit. Dat het geweldig is wat er gebeurde. Onze deelname is een vrijbrief voor de vrouwen om los kunnen gaan in de  beleving van hun eigen plezier en sensualiteit. De mannen hebben het even het na kijken met hun oordelen dat het hoerachtig gedrag is. Buikdanseressen worden vaak voor heel veel geld ingehuurd op mannen feestjes waarna er nog meer vrouwen komen om dat te doen wat officieel verboden is en tegelijkertijd ben je op zoek naar die ene maagd die er toch nog ergens rond moet lopen. Of wie weet al sinds tien jaar aan je gekoppeld is door wederzijdse ouders.

Op een gegeven moment is het duidelijk dat we weg moeten gaan. De gevoelens gaan uit de  hand lopen bij de jonge mannen. Ik wordt op de schouders genomen, mijn bovenste knoopje van mijn toch zedig bloesje word eigen handig dicht gemaakt door een oudere vrouw die de man bestraffend toe spreekt. Het is geweldig Nozomi  gaat ook helemaal uit haar bol en Hayam danste deze avond voor het eerst in haar leven. Eagle had de laatste maand geen work out gehad en haald nu alles in. Een vrouw plakte met een wild gebaar een biljet van 1 pond op zijn voorhoofd. Het was  geweldig voor iedereen. Volgens Salah hebben we daar voor een moment vrijheid gebracht voor de vrouwen! Alles gefilmd. Het materiaal heb ik nog niet gezien. Ik hoop dat er een goede minuut tussen zit zonder onze aanwezigheid. Dit achtergrond verhaal hoort erbij lijkt mij voor een juiste interpretatie. Maar wie weet spreken de beelden ook voor zich!

Oh ja de catering op het feest bestaat uit een taartje en een flesje prik!

[Show as slideshow] [View with PicLens]

15 April

Vandaag gefilmd in de tuin van het Cairo musem . Het was erg inspirerend. Doordat er ook hier een soort paasvakantie is zijn de westerse toeristen niet in  de meerderheid. Hele school klassen keurig in uniform dit in een schril contrast met de weststerse kledingstijl. Echt die blote benen zijn hier totaal misplaatst. Genietend van mijn glas vers mango sap in mijn vertrouwde cafe kwam ik er achter dat ik niet in het juiste formaat gefilmd had. Jammer erg mooi materiaal. Hopelijk gaat me dat morgen nog lukken zonder politie ingrepen en ik hoop dat de tuinman nog een keer zijn trukje wil doen.  Gisteren heb ik hem geen baksies gegeven.
Gisteren avond tijdens het filmen op de The Tabir Bridge kreeg ik een paar politie agenten achter me aan. Tot nu toe kom ik er mee weg door de onnozele uit te hangen in combinatie met hun engels lukt dat nog.  Voor mijn collega’s van hier is het moeilijker. Zoaals ik al melde
tussen 17.00 en 18.00 uur mijn derde minuut geschoten op de El Tahir bridge. Deze brug lokt jonge stelletjes op zonsondergang tijd. Het gedicht op de brug wordt gestreeld en bemind alsof het de graftombe is van de dichter Hafiz in Shiraze in Iran. Vele jong geliefde lazen daar samen een gedicht en raakte even zijn tombe aan. Zich alle voorspoed wensen die je je maar voor kunt stellen.

Drink wine and spread flowers
Of Fate what do you seek?
The rose said in early hours
Nightingale, what do you speak?

Hafiz

Mijn aandacht is gericht op het filmen  mijn foto’s zijn gedachten van het moment.

[Show as slideshow] [View with PicLens]